Bedevaart Lourdes LO1873 SPSG - algemeen

woensdag 3 oktober 2018 | Jan Wolters

Parels van verdriet

STILTE


Soms is het zo stil in mij

Dan kijk ik even weg van hier
langs de mensen heen, voorbij al wat zichtbaar is,
en praat ik, stil met jou alleen

Soms is het zo stil in mij

Dan verstomt de wereld om mij heen,
ben ik even weg van hier
en kijk ik dwars door al die mensen heen

Soms is het zo stil in mij

Dan ben ik even niet helemaal hier,
doe ik net of ik een ander ben
en is de pijn ook even heen

Soms is het zo stil in mij

Dan voel ik mij heel erg alleen,
luister ik naar een stem, heel diep in mij,
en zijn wij, voor even, weer één
(Lucinda van de Ven, Parels van verdriet, Gedichten over een zoektocht in het donker, 2012)

Verslag

Terwijl de SPSG-groep van nabestaanden van slachtoffers van geweldsmisdrijven in gedachten stilstaat bij een kruiswegstatie in Lourdes, spreekt één van de pastores het bovenstaande gedicht uit. De woorden maken diepe indruk op de lotgenoten. Maar ook de aanwezige begeleiders hebben het er moeilijk mee.

Een dag eerder vertelde iedereen aan elkaar de reden waarom men deelneemt aan deze bijzondere pelgrimage. Het éne verhaal is nòg schrijnender dan het andere.
Maar het onderling begrip is groot: alle deelnemers wortelen met de vraag naar het waarom van het verlies van een geliefde. Er is bij hen, zonder uitzondering, geen dag zonder wanhoop, leegte en verdriet. Er lijkt, ook na meer dan twintig jaar, geen eind aan de rouw te komen.

Verderop in de week klinkt in een kapel op plechtige wijze de naam van een door geweld omgekomen vader, broer, zoon of dochter. De spanning onder de deelnemers is groot. De meegenomen waxinekaarsjes zijn moeilijk aan te steken. Maar het uitspreken van de naam voelt aan als een bevrijding. Want eindelijk is de groep compleet. Tegelijk geven de nabestaanden elkaar ook een plaats, wat in het ‘normale’ leven niet mogelijk is, voor sommigen al jarenlang.
De kaarsjes krijgen een plaats onder het Mariabeeld.

Door deelname aan de pelgrimage naar Lourdes stappen de nabestaanden bewust in een proces van aanvaarding, erkenning, heelwording en zo mogelijk ook vergeving en verzoening. En dat proces raakt ook God die hen niet beschermd heeft. In Lourdes is de wereld van God niet weg te denken. Alle vragen en boosheid kunnen hier neergelegd worden. In onderlinge gesprekken gaat het hier dan ook over. Het gaat over de wortels van het kwaad en hoe daar mee om te gaan.

Eigenlijk kan de pelgrimage van nabestaanden gezien worden als één groot biechtproces waarbij langzaam maar zeker - door het lopen van de kruisweg, of het elkaar de handen opleggen, of door het werpen van een steen in de Gave - de deelnemers weer zelfsturend en autonoom worden.

Het is geen wonder dat juist in Lourdes, waar Maria centraal staat, een klimaat van “zonder belangen naar elkaar luisteren” kan ontstaan. In spirituele zin draagt Maria de lotgenotenpelgrimage vanaf het eerste begin. Is niet Maria ook een nabestaande van een slachtoffer van een geweldsmisdrijf?